Chemia - 130 godzin zajęć

Komentarz do matury 2018

Egzamin maturalny z chemii w 2018 roku składał się z 40 zadań. Ponad połowa zadań dotyczyła zagadnień związanych z chemią nieorganiczną i fizyczną. Z kolei 18 zadań sprawdzało widzę z zakresu chemii organicznej. Podobnie jak w poprzednich latach, tak i w tym roku, zadania sprawdzały przede wszystkim umiejętności złożone. Nawet w przypadku zadań niskopunktowanych (1 pkt) uczniowie musieli wykazać się widzą z kilku różnych obszarów tematycznych.

Podczas rozwiązywania większości zadań należało skorzystać z informacji wprowadzonych uprzednio w tekście (np. zadania 1, 2, 9, 16-17, 20-22, 34, 35-36, 38), na wykresie (5-6), na przedstawionym rysunku 4, 11-13), w tabeli (11) czy schemacie przemian chemicznych (28-29, 36, 39). W wielu zadaniach uczniowie musieli wykazać się umiejętnością poprawnego zapisywania równań reakcji chemicznych zarówno w formie cząsteczkowej (28.1, 28.2, 30.3), jak i jonowej skróconej (4, 8.3, 17,20,21). Dodatkowo sprawdzana była umiejętność projektowania doświadczeń chemicznych (8.1) oraz poprawnego zapisywania obserwacji z ich przebiegu (8.1, 36).

W tym roku stosunkowo dużą grupę zadań stanowiły zadania rachunkowe o zróżnicowanej trudności (2,3, 6, 9.2, 14, 19, 23). Ich poprawne rozwiązanie gwarantowało uzyskanie aż 20% wszystkich punków. Zadań typu prawda/fałsz (7,15, 16.1) czy zadań w których należało wybrać poprawne określenie z nawiasu (12, 24, 33, 40) było niewiele. W tego typu zadaniach można było uzyskać jedynie 12% wszystkich punktów. Znaczna część zadań tworzyła wiązki tematyczne (2-3, 5-6, 11-13, 14-15, 16-17, 20-22, 25-27, 28-29, 31-32,35-36).

Zagadnienia, które pojawiły się na egzaminie maturalnym, nie powinny stanowić zaskoczenia dla uczestników zajęć z chemii prowadzonych w Collegium Novum. Tematyka kursu była w pełni zgodna z aktualną podstawą programową. Wszystkie rodzaje zadań (otwarte i zamknięte) były wielokrotnie
rozwiązywane w trakcie kursu.

pozdrawiam

dr Edyta:)

 

Komentarz do matury 2017

Analiza arkusza maturalnego z chemii – Matura 2017

Arkusz maturalny z chemii zawierał 39 zadań, wśród których zdecydowaną większość stanowiły zadania otwarte dotyczące związków organicznych (23 zadania). Zadania dotyczyły różnorodnych wymagań ogólnych i szczegółowych. Zadania sprawdzały przede wszystkim umiejętności złożone, dlatego, aby zdobyć 1 punkt należało wykazać się kilkoma umiejętnościami, między innymi projektowania doświadczeń (np. zadanie 9 i 35.1) lub umiejętnością uzasadnienia dokonanego wyboru (zadania 22, 24, 29.2).


Zadania były zróżnicowane zarówno pod względem sprawdzanych wiadomości i umiejętności, jak i poziomu trudności (np. poprawnej odpowiedzi na zadanie 9 dotyczące wykrywania węglanu wapnia udzieliliby uczniowie gimnazjum). Ogromną większość stanowiły zadania, w których należało skorzystać informacji pochodzących z różnych źródeł przedstawionych, np. w postaci tabeli (zadanie 5, 29), wykresu (zadanie 2, 7, 24-25), schematu przemian (zadania 17-19, 20-21, 23, 31) czy schematu doświadczenia (zadania 13, 16, 32). Informacje wstępne do niektórych zadań zawierały treści nie ujęte w podstawie programowej, a które były omawiane w trakcie całorocznego kursu, np. dotyczące ozonolizy (zadania 20-21) czy otrzymywania acetylenków (zadanie 23). W zadaniach zawierających nowe treści generalnie były sprawdzane typowe umiejętności, np. w zadaniu 31 została podana informacja dotycząca otrzymywania kwasu adypinowego a należało na podstawie podanych równań reakcji określić liczbę moli elektronów oddawanych w podanych przemianach.


Zadania różniły się także czynnościami, które maturzyści powinni wykonać, np. w zadaniu 7 należało narysować wykres zależności stężenia substancji B od czasu, a na przykład w zadaniach 3.2, 13, 27.1 należało zapisać równania reakcji.


Niewielką grupę zadań stanowiły zadania rachunkowe (6, 8, 12, 15, 27.2), za które można było otrzymać tylko 17% maksymalnej liczby punktów, mimo iż rozwiązania tych zadań były wieloetapowe. Za zadania zamknięte typu prawda – fałsz (zadanie 16), zadania typu wybierz (2, 28 i 39) oraz zadania z luką (4,5) można było uzyskać 10% maksymalnej liczby punktów. Część zadań tworzyło wiązki tematyczne (zadania 5-6, 5-7, 10-12, 17-19, 20-21, 24-25, 27-28).

Wszytkie powyższe typy zadań były ćwiczone w trakcie rocznego kursu maturalnego z chemii w Collegium Novum i oraz krótkiego kursu do matury Ostatni Trening. Rzetelnie zmierzyliśmy się z całą podstawą programową z chemii. Uważam, że kursanci Collegium Novum byli bardzo dobrze przygotowani do matury 2017 i nic ich nie powinno było w trakcie egzaminu zaskoczyć:)


Uzyskanie wysokiego wyniku na egzaminie maturalnym wymagało bardzo konkretnych kompetencji, które są konsekwencją systematycznej, solidnej pracy (104 godziny kursu) nad ponad tysiącem różnorodnych zadań. Jestem przkonana, że wysiłek podjęty podczas kursu przyniósł oczekiwane rezultaty.

Trzymam kciuki za wszystkich maturzystów!

dr Urszula

 

Komentarz do matury 2016

Analiza arkusza maturalnego z chemii – Matura 2016

Arkusz maturalny z chemii zawierał 41 zadań, wśród których zdecydowaną większość stanowiły zadania otwarte. Za zadania zamknięte typu prawda – fałsz (zadanie 2, 36 i 40), typu wybierz (3, 12, 13 i 25.1) oraz zadania testowe (7 i 15) można było uzyskać 9 punktów na 60. Część zadań tworzyło wiązki tematyczne (zadania 1-2, 5-7, 10-11, 13-15, 17-18, 27-28, 29-30 oraz 33-38).

Zadania dotyczyły różnorodnych wymagań ogólnych i szczegółowych. Zadania sprawdzały przede wszystkim umiejętności złożone, dlatego, aby zdobyć 1 punkt należało wykazać się kilkoma umiejętnościami, między innymi  projektowania doświadczeń (np. zadanie 16.1, 19, 21, 22). Zadania były zróżnicowane zarówno pod względem sprawdzanych wiadomości i umiejętności, jak i poziomu trudności (np. poprawnej odpowiedzi na zadania 2, 3, 9, 16, udzieliliby uczniowie gimnazjum). Zadania różniły się także sposobem udzielania odpowiedzi (np. zadanie 3 – wybierz jedno właściwe określenie, zadanie 8 – oblicz procent zdysocjowanych cząsteczek, zadanie 25.2 - uzasadnij).

Wszystkie pojęcia, które pojawiły się w arkuszu były omawiane na zajęciach. Bardzo typowe i często pojawiające się na zajęciach rodzaje zadań to: 

  • Zadanie 1 - należało określić numer grupy, okresu, przynależność do bloku energetycznego żelaza oraz uzupełnić zapis klatkowy stanu podstawowego żelaza. Drobny haczyk tkwił w tym, że należało zaznaczyć, fragment konfiguracji, który nie występuje w jonie Fe2+ (4s2).
  • Zadanie 4 – w którym należało podać skład mieszaniny poreakcyjnej, czyli liczbę moli nieprzereagowanego tlenu (0.35), tlenku azotu(II) oraz wody.
     
  • Zadania 5-7 dotyczyły reguły przekory i wpływu temperatury, ciśnienia na wydajność reakcji. Wyniki doświadczenia były przedstawione na diagramie i analizując kierunek zmian % objętości produktu w mieszaninie w zależności od temperatury czy ciśnienia można było udzielić poprawnych odpowiedzi. Przeprowadzona reakcja była procesem egzoenergetycznym przebiegającym ze zmniejszeniem się liczby moli produktu w porównaniu z liczbą moli substratów.
     
  • Zadanie 9, w którym należało skorzystać z tabeli rozpuszczalności, by dokonać dobrego wyboru odczynnika (kwas solny)
     
  • Zadanie 10 – na zajęciach zwracałam uwagę na różne stopnie utlenienia atomów siarki.
     
  • Zadanie 11, 20 typowe zadania z kategorii obliczeń stechiometrycznych – wielokrotnie tego typu zadania pojawiały się na zajęciach.
     
  • Zadanie 12 – aby odróżnić od siebie roztwory różniące się pH należało wybrać czerwień fenolową
     
  • Zadanie 13-15 – typowe dla procesu zobojętniania, analogiczne zadania pojawiły się na zajęciach nr 5.
     
  • Zadania 16.1-16.4 – aby powstał roztwór niejednorodny musi wytrącić się osad siarczku miedzi(II). Jest to typowe zadanie dotyczące projektowania doświadczeń, w którym należy podać przewidywane obserwacje a następnie zapisać równanie reakcji w formie jonowej skróconej.
     
  • Zadania 17-18 dotyczyły procesu hydrolizy oraz amfiprotycznego charakteru jonu H2PO4- (zajęcia nr 8).
     
  • Zadanie 19 – stężenie jonów srebra po reakcji będzie najmniejsze w roztworze, w którym wytrąca się sól najtrudniej rozpuszczalna sól AgI (materiały nr 9).
     
  • Zadanie 22 – bardzo przyjemne zadanie, w którym należało skorzystać z szeregu elektrochemicznego by wybrać bardziej aktywny cynk.
     
  • W trakcie naszego 14 spotkania rozwiązywaliśmy zadania dotyczące ustalania wzorów sumarycznych związków organicznych bardzo podobne do zadania 23.
     
  • Czytając treść zadania 24 miałam pewność, że kursanci poradzili sobie z nim wzorowo, albowiem prawie identyczne zadania pojawiły się na zajęciach nr 15.
     
  • W informacji wstępnej do zadania 25 został przedstawiony mechanizm reakcji addycji do alkenów, który omawialiśmy dla cząsteczek typu HX na zajęciach nr 15. O mechanizmach reakcji rozmawialiśmy wielokrotnie, podobnie jak o odczynnikach elektrofilowych czy nukleofilowych. Mam więc nadzieję, że z zadaniami 27 i 28 także nie było najmniejszego problemu.
     
  • Szczególną uwagę poświeciliśmy identyfikacji poszczególnych grup funkcyjnych w związkach organicznych i te umiejętności przydały się w zdaniach 30 i 35.
     
  • Wielokrotnie zwracałam uwagę na różnicę pomiędzy alkoholami, fenolami i enolami  i ta wiedza przydała się w zadaniu 33, w którym należało wskazać enolowe atomy węgla (d,e).
     
  • Ćwiczyliśmy także obliczanie stopni utleniania atomów węgla w związkach organicznych – umiejętność ta znalazła zastosowanie w zadaniu 34.
     
  • Zaskakujące mogło okazać się przedstawienie przemiany kwasu askorbinowego w kwas dehydroaskorbinowy, ale pytania, które się pojawiły w zadaniach 36, 37 czy 38 sprawdzały typowe umiejętności związane z pisaniem równań połówkowych reakcji redoks czy hydrolizy zasadowej.
     
  • Zadanie 39 dotyczące hydrolizy kwasowej mocznika i etanoamidu także nie powinny sprawić problemu – pojawiły się na naszej próbnej maturze.
     
  • Proste także były zadania dotyczące aminokwasów, aby udzielić poprawnej odpowiedzi w zadaniach 40 i 41 należało skorzystać z tablic i odszukać wzory odpowiednich aminokwasów.
     

Wszystkie powyższe typy zadań były ćwiczone w trakcie rocznego kursu maturalnego z chemii w Collegium Novum. Solidnie i systematycznie zmierzyliśmy się z całą podstawą programową z chemii. Uważam, że kursanci Collegium Novum byli bardzo dobrze przygotowani do matury 2016 i nic ich nie powinno było w trakcie egzaminu zaskoczyć.

Nie wątpię, że trud włożony w systematyczną naukę, przygotowanie się do zajęć oraz setki rozwiązanych w trakcie kursu zadań przełożył się na sukces naszych kursantów na maturze. Jestem przkonana, że wysiłek podjęty podczas kursu przyniósł oczekiwane rezultaty.

Trzymam kciuki za wszystkich maturzystów!

dr Urszula

 

Komentarz do matury 2015


 Analiza arkuszy maturalnych z chemii na poziomie rozszerzonym – maj 2015

Mimo różnic dotyczących wymagań egzaminacyjnych zarówno w zakresie wiadomości jak i umiejętności myślę, że można spokojnie stwierdzić iż stopień trudności obu arkuszy - w nowej odsłonie jak i z tym w starej szacie - był porównywalny.


Zadania zawarte w arkuszu pisanym przez tegorocznych maturzystów były dobrane w taki sposób, że dotyczyły różnorodnych wymagań ogólnych i szczegółowych. Część zadań tworzyło wiązki tematyczne (zadania 1-4 oraz 37-40). Zadania sprawdzały przede wszystkim umiejętności złożone (dlatego, aby zdobyć 1 punkt należało wykazać się kilkoma umiejętnościami), w tym umiejętnością myślenia naukowego (np. zadanie 6, 32), projektowania doświadczeń (np. zadanie 11, 14, 19.1, 33.1) i analizy wyników.

Arkusz zawierał zaledwie kilka zadań zamkniętych: zadania typu prawda – fałsz (np. zadanie 24 – dotyczące destylacji ropy naftowej), w zadaniu 29 należało wybrać jedną poprawną odpowiedź (B), a w 34 (C), a zadanie 30 było zadaniem wielokrotnego wyboru (odp. 1,3).

Zadania były zróżnicowane zarówno pod względem sprawdzanych wiadomości i umiejętności jak i poziomu trudności (np. poprawnej odpowiedzi na zadania 4 i 7 udzieliliby co pilniejsi uczniowie 1 klasy gimnazjum, na zadanie 19 uczniowie klasy 2, a na zadanie 24 – uczniowie klas 3 gimnazjum). Zadania różniły się także sposobem udzielania odpowiedzi (np. zadanie 1 – uzupełnij tekst dotyczący atomu bromu, zadanie 6 – wyjaśnij dlaczego, zadanie 7, 10, 13 – podkreśl właściwe określenie). W zadaniach otwartych należało samodzielnie sformułować odpowiedź związaną na przykład z obliczeniem zawartości procentowej poszczególnych izotopów bromu (zadanie 2) czy z określeniem zmian możliwych do zaobserwowania w zadaniu 20 (gdzie początkowo wydzielał się wodorotlenek glinu, który w nadmiarze zasady częściowo roztwarzał się).

Wszystkie pojęcia, które pojawiły się w arkuszu były omawiane na zajęciach (np. izomorfizm). Bardzo typowe i często pojawiające się na zajęciach rodzaje zadań to: zadanie 3 (obliczanie zawartości procentowej izotopów), 4 (określanie rodzajów wiązań), 5 (określanie typu hybrydyzacji i geometrii cząsteczki, obliczanie liczby wiązań), 8 i 9 (zadania rachunkowe), zadanie 10 dotyczące reguły przekory, zadania 15 (dotyczące procesu hydrolizy), 16 (teorii kwasów i zasad Bronsteda), 17 (procesy egzo i endoenergetyczne – II), 23 ( reakcje redoks, bilans jonowo-elektronowy, wybór utleniacza i reduktora). Zadania dotyczące chemii organiczne były bardzo typowe, nie było tu żadnych niespodzianek

Niewątpliwie trud włożony w systematyczną naukę, przygotowanie się do zajęć oraz setki rozwiązanych w trakcie kursu maturalnego w Collegium Novum zadań przełożył się na sukces naszych kursantów na maturze.

Z pozdrowieniami

Urszula

Komentarz do matury 2014

Komentarz do matury 2013

 

Wszystkie zagadnienia, które pojawiły się na egzaminie maturalnym zostały omówione na zajęciach. Mam więc nadzieję, że wszyscy kursanci napisali na maksimum swoich możliwości:)

W arkuszu (poziom rozszerzony) pojawiły się zadania dotyczące liczb kwantowych (Z1), relacji pomiędzy budową atomu a jego położeniem w układzie okresowym (Z2), przemian jądrowych (Z3) czy teorii kwasów i zasad (Z6). Jak zazwyczaj znalazły się zadania dotyczące kinetyki (Z8) i narysowanie wykresu nikomu nie powinno sprawiać trudności, oraz typowe zadanie dotyczące akumulatorów i obliczania SEM (Z16). Jeśli chodzi o zapis jonowy równania reakcji redoks (Z9) tę umiejętność ćwiczyliśmy wielokrotnie. Aż trzy zadania dotyczyły iloczynu rozpuszczalności (Z11-13). Stosunkowo mało było zadań wymagających obliczeń.

W części dotyczącej chemii organicznej pojawiło się nowe pojęcie energii dysocjacji wiązania (Z18), które zostało wyjaśnione w treści zadania, a rozwiązanie zadnia wymagało analizy danych przedstawionych w tabeli. Umiejętność zapisywania wzorów grupowych izomerów (Z19, Z25, Z30) wielokrotnie ćwiczona była w zestawach powtórzeniowych.

Mam także nadzieję, że zadania dotyczące identyfikacji aminokwasów i peptydów (Z27-28) oraz alkoholi wielowodorotlenowych (Z29) - ćwiczone przez nas na zajęciach - zostały rozwiązane bardzo dobrze.

pozdrawiam
Urszula

Collegium Novum

 

A po maturze 2012

 
Analiza arkusza maturalnego z chemii w odniesieniu do materiału zrealizowanego na zajęciach CN 

Wszystkie zagadnienia, które pojawiły się na egzaminie maturalnym były omówione szczegółowo na zajęciach. Kursanci mieli możliwość kształtowania swoich umiejętności we wszystkich obszarach  standardów: wiadomości i rozumienie, korzystanie z informacji czy tworzenie informacji. W przygotowywanych przeze  mnie  zestawach utrwalających czy powtórzeniowych zamieszczałam  zadania, z których wiele powtórzyło się na maturze w prawie   identycznej formie (zastosowano inne przykłady związków chemicznych). Na zajęciach omówiłam zagadnienia, których nie ma  bezpośrednio w podstawie programowej. Dzięki temu mam  nadzieję, że kursanci poprawnie rozwiązali zadanie dotyczące np. alkadienów czy degradacji alkenów.
Około 40% zadań maturalnych dotyczyło obszaru korzystania z informacji. Zadania z tego obszaru  z jednej strony są bardzo proste, ponieważ wszystkie informacje są podane w tekście.  A  z drugiej  strony  sprawiają najwięcej  kłopotów  ponieważ  wymagają umiejętności selekcji i analizy informacji przedstawionych w formie tekstu o tematyce chemicznej, tabeli lub   wykresu. W związku z  tym zamierzam w następnym roku szkolnym położyć większy nacisk na kształtowanie tych umiejętności.
 
z pozdrowieniami
Dr Urszula Pietrasik
Wykładowca chemii CN